Lenfodem Nedir? Hangi Tedavi Yöntemleri Uygulanır?
WhatsApp

Lenfödem Nedir?

Kan kalbin pompa gücüyle vücuda pompalanınca arterler aracılığı ile tüm vücuda dağılır. Geri tekrar kalbe gelirken daha sıvı olan kısım venlerle ,daha koyu olan kısım ise lenf damarları ile kalbe gelir. Venlerde  prolem olursa varis oluşur, lenflerde problem olursa lenfödem olur.

Lenfödem: Lenfatik dolaşımın bazen doğuştan bazende enfeksiyon ve cerrahiler sonrasında bozulması sonucu, proteinden zengin sıvının birikimi olarak tanımlanabilir.

Lenfödem Sebepleri Nelerdir?

Lenfödem bazen doğuştan olabilir ve fil hastalığı olarak bilinir. Lenfödem meme cerrahisi sonrası, karın ve pelvik organ cerrahileri sonrası, eklem protezlerinden sonra, radyoterapi ve enfeksiyonlardan sonra da sık görülür. Çıkarılan lenf bezi sayısı ne kadar çoksa, radyoterapi ne kadar geniş alan uygulanırsa risk o kadar artar.

Ne Zaman Gelişir?

Doğuştan olan lenf ödem yaşamın herhangi bir döneminde oluşabilir. Cerrahi sonrası olanlar ameliyattan hemen sonra yada daha çok 1-2 yıl sonra yavaş yavaş gelişir.

Belirtileri Nelerdir?

Kolda sıkışma ya da dolgunluk hissi, ağrı, ağırlık, karıncalanma, şişlik ve kızarıklık, kol, el ve el bileğinde hareket zorluğu, saat, yüzük ya da bileziğin sıkması, deride gerginlik hissi, buna bağlı sıkıntı ve huzursuzluk.
Yavaş yavaş şiştiğinde ölçüm yapılmadıkça, hasta, hasta yakınları veya doktor tarafından fark edilmeyebilir. Gözle fark edildiğinde çap farkı tedavi edilmesi gereken düzeye gelmiş olabilir.

Şişlik çok artarsa lenfödem olan bölgede akıntılar meydana gelebiilir ve buna cildin gözyaşları denir. Buralar enfeksiyona açık bölgelerdir.

Nasıl Korunabilirim?

Lenfödem gelişimini önceden anlamak mümkün değildir. Ancak lenfödem riski olan ameliyatlardan önce hastayı bilgilendirmek faydalı olur.

  • Hiçbir şişliği ihmal etmeyin, hemen fizik tedavi doktorunuza başvurun.
  • Kolunuzu temiz tutun, cilt bakımı yapın.
  • Banyo sonrası ve gün içinde cilde nemlendirici sürün. Nemlendirici alkol, parfüm, mineral yağ, talk, lanolin içermemelidir.
  • Manikür yaptırmayın. Tırnak etlerini kesmek yerine geri itin.
  • Riskli kol ile ovma, çekme, itme gibi tekrarlayıcı hareketlerden kaçının.
  • Ciltte sıyrık, çizik, böcek ısırığı olursa, sabun ile yıkayıp temiz tutun ve koruyun. Anti-bakteriyel krem kullanın. Açık yara varsa temizleyip kapatın. Hafif yanıklarda soğuk uygulama sonrası, sabun ve su ile yıkayıp, koruyun.
  • Enfeksiyon açısından, kızarıklık, şişlik, ısı artışı, duyarlılık ve ateş gibi belirtilere karşı uyanık olun, hemen doktorunuzu arayın.
  • Koltuk altı ve bacak kıllarını temizlerken elektrikli traş makinesi kullanın (tüy dökücü krem, ağda ya da jilet değil).
  • Kolunuzu güneş yanığından koruyun. Güneşten koruyucu kremler kullanın ve güneş altında uzun süre kalmaktan kaçının.
  • Kullandığınız kremlerin kozmetik olmamasına özen gösterin. İçindeki uygunsuz maddeler alerji ve yara oluşumuna neden olabilir.
  • Böcek, arı ısırığı veya kedi tırmalama riski olan yerlerde dikkatli olun. Eğer ısırık olursa, cildi temizleyin, kolu kaldırın, soğuk uygulayın ve doktorunuza başvurun.
  • Cildi tahriş edecek şeylerden kaçının.
  • Fırından çıkan kapları, sıcak tencereleri tutarken mutlaka koruyucu eldiven kullanın. Kaynayan su ve mikrodalga fırından çıkan yiyeceklerin buharına dikkat edin.
  • Banyoya girmeden önce akan suyun sıcaklığını diğer kolunuzla mutlaka kontrol edin, çok sıcak su kullanmayın.
  • Banyoda keseleme, lifleme yapmayın.
  • Sauna, kaplıca gibi fazla sıcak ortamlardan veya yazın aşırı sıcakta dışarı çıkmaktan kaçının.
  • Her türlü sıcaktan uzak durmaya çalışın !!
  • Ev ve bahçe işleri yaparken eldiven kullanın.
  • Dikiş dikerken parmaklarınıza koruyucu yüzük takın.
  • Riskli koldan aşı olmayın, tansiyon ölçtürmeyin, kan aldırmayın.
  • Sıkı giysi, eldiven ve mücevher takmaktan kaçının.
  • Riskli kol ile çanta ve dosya taşımaktan kaçının.
  • Omuza baskı yapmayan, geniş askılı iç çamaşırı
  • Kolunuzu belli bir pozisyonda uzun süre tutmayın. Kolu askıda tutmak gibi hareketler kolunuzda kısıtlanmaya ve şişliğe neden olur.
  • Yolculuğa çıkarken basınç kolluğu kullanın.

Şişerse Ne Yapmalıyım?

Hemen doktorunuza başvurun, daha önce bu deneyimi yaşamış bile olsanız, fizik tedavi doktorunuz tarafından değerlendirilmeniz uygun olacaktır.

Lenfödem nasıl anlaşılır: Lenfödem gelişmiş olduğu düşünülen hasta ile karşılaşıldığında ilk yapılması gereken lenfödemin nedenini anlamaya çalışmak, tipini ve evresini mümkün olduğunca belirlemektir. Eğer bir cerrahi , enfeksiyon yada rayoterapi sonrasında başlamışsa iki kol yada bacak arasındaki çap farkı ölçümü  tanı için yeterli olur. Eğer sebep belli değilse ileri tanı yöntemleri kullanılır. Dopler ultrasonografi, lenfsintigrafisi ve mr tanı için kullanılabilir.

Tedavisi Var mı?

Evet, Lenfödem’in tedavisi vardır. Eğer kısa süre önce şişmiş ise tedavi daha kısa, eğer kolunuz uzun süredir şiş ise tedavi daha uzun sürecektir. Bu nedenle en kısa sürede tedaviye başlamak tedavi başarısını arttıracaktır.

Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lenfodem Tedavisi

Tedavide amaç, şişliği indirmek ve tekrar oluşmasını önlemeye çalışmaktır.Bu süreç hasta ve doktorun uyum içinde takipetmesi gereken uzun bir süreçtir. Ama sonuçları hasta açısından olumludur.

  • Doğru cilt bakımı (kola uygun nemlendirici aşağıdan yukarı tek yönde uygulanmalıdır, cilt kuru olmamalıdır) (2 defa /gün)
  • En etkili tedavisi manuel lenf masajı dır. Tedavi öncesi hangi extremite (kol yada bacak) şiş ise onun lenf haritası çıkarılıp tıkalı bölgenin nasıl geçileceği tespit edilir. Sonrasında kalbe enyakın yerden başlayarak lendamarları kalbe doğru boşaltılarak şişliğin en alt kısmına kadar inilir. Sonrasında hastanın şiş extremitesi kısa gerim bandajı ile 24 saat lenf boşaltımı yapacak şekilde bandajlanır.
  • Tedavinin sonraki evresinde hasta yada yakınına kendi kendine masaj ve elle yapılan lenf drenajı (bu konuda eğitim almış, deneyimli kişilerce uygulanmalıdır) basit şekli öğretilebilir. Deneyimsiz kişilere lütfen yaptırmayın, şişliğiniz artabilir!)
  • Çap farkı fazla ise (iki kol arasında 2- 2.5 cm) manuel lenf masajı ve bandaj tedavisi başlanır. Yapılan bandaj tedavisi ve kullanılan malzeme özelliklidir. Kısa germeli bandaj ile çok katlı bir uygulama yapılır. Deneyimli fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimi tarafından yapılmalıdır. Çap farklı istenen sınırlara indiğinde, basınç kolluğuna geçilir.
  • Basınç pompaları(pünomatik kompresyon uygulamaları)
  • Egzersizler:  lenf dolaşımının en önemli uyarıcısı kas pompasıdır ve doğru egzersizle lenfdolaşımı hızlandırılır ve şişme engellenebilir.

Lenfödem Bizi Nasıl Etkiler?

Lenfödem durumunda kolda yada bacakta  enfeksiyon ya da pıhtı gelişebilir. Şişen kolun yada bacağın hareketi zorlaşır, zamanla kısıtlılık ve ağrı olur.

İlaç İle Tedavisi Var mı?

Tüm dünyada yapılan çalışmalarda lenfödem tedavisinde ilacın etkin olduğuna dair olumlu sonuçlar bulunamamıştır. Bu nedenle tedavi kılavuzlarında ilaç kullanımı önerilmemektedir.

Lenfödem Diyeti Var mı?

Kiloalmak lenfödem riskini artırır. Dolayısıyla vücudun su tutmasını engellemek ve kilo almamak için şekerli , tuzlu gıdalardan uzak durup lifli gıdalar tüketilmelidir.

Lenfödem ile ilgili sorularınızı aşağıya yorum olarak yazın, ya da 4447686 çağrı merkezimizi arayın, uzmanlarımız cevaplasın!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir