Kemik İliği Ödemi Sendromu
WhatsApp

Önceleri “geçici osteoproz (kemik erimesi)”, “kalçanın geçici osteoporozu”, “geçici migratuar osteoporoz” gibi isimlerle adlandırılan “kemik iliği ödemi sendromu” nedeni tam olarak bilinmeyen bir hastalıktır. Daha çok kalça eklemi başta olmak üzere diz ve ayak bileği gibi yük binen eklemlere yakın kemiklerde görülür. Özellikle gebeliğin son 3 ayında olmak üzere kadınlarda daha sık görülür. Erkeklerde ise orta yaş dönemlerinde görülebilmektedir. Genellikle kendi kendini sınırlayan ilerleyici olmayan klinik bir durumdur.

Genellikle başladığı bölgeyle uyumlu kalça, diz veya ayak bileğinde akut ağrı ile karakterizedir. Eklemlere yük binmesiyle (basmakla, yürümekle) ağrı artarken yük azalınca ağrı azalır. Hasta etkilenen bacağa yük vermemeye çalışır. Antaljik yürüme olarak adlandırılan topallama yürüyüşü gözlenir. Kalça tutulumu olan hastalarda ağrı kasığa ve bacağın ön yüzüne yayılabilir. Özellikle bacak ön yüzde yer alan kaslarda güçsüzlük, bazen etkilenen bacak diğerine göre daha ince olabilir (kas atrofisi). Eklem hareket açıklığı genellikle etkilenmemiştir. Histolojik olarak (mikroskobik inceleme), kemik iliğinde ödem, kanama odakları ve damarsal değişiklikler gözlenir. Kemiğin kalsiyum içeriği (hidroksiapatit kristalleri) azalır. Kemik yoğunluğunda azalma meydana gelir.

Tanıda klinik bulgulara ek olarak manyetik rezonans (MR) görüntüleme önemlidir. Röntgen ve bilgisayarlı tomografide yeterli bilgi sağlamaz. Kemik dansitometresi (kemik yoğunluğu) ölçümü, etkilenen tarafta kemik yoğunluğunda azalmayı göstermede yardımcı olur.

Kemik iliği ödeminin tedavisinde ağrının azaltılması ve etkilenen tarafın istirahat ettirilmesi çok önemlidir. Ağrı kesici olarak parasetamol ve NSAİİ’lar kontrollü bir şekilde kullanılabilir. Kanadyen, koltuk değneği gibi yardımcı cihazlarla hastanın o tarafa basmaması sağlanmalıdır. Ağrılı dönem 6-8 hafta kadar sürer. Kemik erimesinin önlenmesi için genellikle 6 ay süreyle kemik yıkımını önleyici ilaçlar ( alendronat, risedronat vs) kullanılır.

Gerek ağrı, gerekse uzun süreli istirahat nedeniyle fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavide önemli bir yer tutar. Ağrının azaltılması için TENS, İnterferans, yüzeyel sıcak uygulamaları kullanılır. İmmobilizasyona bağlı kas atrofizi, zayıflama, eklem hareketlerinde kısıtlılık gelişmemesi için egzersizler etkilenen bacağa yük bindirmeden uygulanmalıdır.

Kemik iliği ödemi, genellikle iyi bir prognoza sahiptir. Tam iyileşme 5-24 ay arasında değişir. Nadiren de olsa aynı ya da başka bir eklemde tekrarlayabilir.