Pulmoner Rehabilitasyon
WhatsApp

PULMONER REHABİLİTASYON NEDİR?

Pulmoner rehabilitasyon bireyin mevcut akciğer hastalığına rağmen yaşamını olabildiğince normale yakın sürdürebilmesi için yapılan çalışmaların tümüdür.Yeterli tıbbi tedaviye rağmen nefes darlığı çeken, egzersiz toleransı azalmış veya günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma gözlenen kronik solunum hastalığı olan her hasta pulmoner rehabilitasyon programına alınabilir.KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastaları), astım, kistik fibrosis gibi kronik solunum yetmezliği olan hastalar, bronşektazi, interstitisiyel hastalıkları, nöromuskuler hastalıklar (amyotrofik lateral skleroz, spinal kord yaralanması, spinal muskuler atrofiler), göğüs kafesi bozukluğu olanlar ve solunum cihazından ayırma dönemindeki hastalar alınabilir. Hastalar akciğer cerrahisi öncesi ve sonrasında da pulmoner rehabilitasyon programına alınabilir. Günümüzde kronik solunum hastalıklarının tıbbi tedavisinin standart bir bileşeni olarak kabul edilen Pulmoner Rehabilitasyon, kronik solunum hastalarının fiziksel ve psikolojik durumlarını düzeltmeyi ve sağlığı iyileştirmeyi hedefleyen, hasta değerlendirmesini takiben bireysel olarak belirlenen egzersiz eğitimi, davranış değişikliği ve hasta eğitimi  gibi yaklaşımları içeren kapsamlı uygulamalar bütünüdür.

PULMONER REHABİLİTASYON PROGRAMININ AMACI NEDİR?

  • Semptomları ve hastalığa bağlı komplikasyonları azaltmak
  • Günlük yaşam aktivitelerinde hastanın kapasitesini kullanmasını sağlamak
  • Egzersiz toleransını attırmak
  • Kendine güven ve bağımsızlığı sağlamak
  • Psikososyal semptomları azaltmak (anksiyete,depresyon)
  • Hastaneye başvuru ve hastanede kalım süresini azaltmak
  • Mesleğe dönüşü sağlamak

HANGİ HASTALAR PULMONER REHABİLİTASYON PROGRAMINA ALINABİLİR?

Süregen nefes darlığı, günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma, yaşam kalitesinde azalma ve/veya egzersiz kapasitesinde kısıtlılığı olan tüm solunum hastalarına pulmoner rehabilitasyon uygulanabilmektedir. Pulmoner rehabilitasyon, her yaştaki solunum hastalarına rehabilitasyon ünitelerinin özelliklerine bağlı olarak hastanede, ayaktan ya da evde uygulanabilmektedir. KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) başta olmak üzere astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, kistik fibrozis, göğüs duvarı hastalıkları, nöromusküler hastalıklar, akciğer nakli öncesi ve sonrası, akciğer kanseri, obezite ilişkili tüm akciğer hastalıklarında pulmoner rehabilitasyon programı başarı ile uygulanabilmektedir.

PULMONER REHABİLİTASYON NASIL PLANLANIR?

Pulmoner rehabilitasyon, hekim, fizyoterapist, diyetisyen, psikolog, iş-uğraşı terapisti, hemşire ve konuşma terapistinin birlikte çalıştığı bir ekip çalışmasıdır.

Hastalar ayrıntılı olarak değerlendirilir, bazı laboratuvar testleri (hemogram,kan gazları…), solunum fonksiyon testleri, EKG ve ergospirometrik egzersiz testi yapılır.Bu değerlendirmeler sonrasında elde edilen bulgulara göre problemli alanların tedavisine yönelik bireysel bir program çizilir. 

PULMONER REHABİLİTASYON PROGRAMINDA NELER YAPILIR? 

  • Hasta eğitimi ve sigara bıraktırma çalışması
  • Bronşiyal hijyen teknikleri ve kontrollü solunum teknikleri
  • Egzersiz programları
  • Oksijen desteği
  • Diyet planlaması
  • Psikososyal destek

Pulmoner rehabilitasyon programının süresi ne olmalıdır?

Pulmoner Rehabilitasyon programı en az 8 hafta (toplam 24 seans) süre ile uygulanmalıdır. Egzersiz eğitimi bırakıldığında kazanımlar kaybedildiği için egzersiz alışkanlığının devam ettirilmesi gerekmektedir.  Hasta eğitimi ve sigara bıraktırma çalışması, bronşiyal hijyen teknikleri ve kontrollü solunum teknikleri, bireyselleştirilmiş egzersiz programları, diyet planlaması, psikososyal destek sağlanabilir. Bu programlar, 8-12 hafta süre ile, haftada en az 3 gün, her bir seans ortalama 1-2 saat sürecek şekilde planlanır. Hastalar hastanede yatırılarak veya ayaktan olmak üzere programa alınabilir.

Solunum hastalıklarında egzersiz neden gereklidir?

Nefes darlığı olan kronik solunum sorunlu hastalar pulmoner rehabilitasyon programları ile güvenli bir şekilde egzersiz yapabilirler. Kronik akciğer hastalarında nefes darlığı ve/veya yorgunluğun neden olduğu günlük yaşamdaki hareketsizlik; kemik ve kas içeriğinin, kalp ve akciğer fonksiyonlarının, hareket yeteneğinin gittikçe azalmasına neden olur. Egzersiz ile kas kuvveti artar, kas dayanıklılığı artarak daha uzun mesafeler yürünebilir, kas ve eklemler daha iyi hareket eder, gevşemeyi sağlar, daha güçlü ve enerjik hissedilir, kalbin çalışması iyileşir, nefes darlığı azalır.

Pulmoner rehabilitasyonda hangi egzersizler yapılır?

Solunum egzersizleri programları, hem üst hem alt ekstremite için, kuvvetlendirme ve dayanıklılık (endurans) egzersizleri yaptırılır. Kuvvetlendirme egzersizleri belirgin kas atrofisi veya güçsüzlüğü olan hastalarda daha önemlidir. IMT,PEP gibi cihazlar ile solunum kaslarının güçlendirilmesi ve bronşlarda biriken sekresyonların çıkartılması sağlanır.